Çalışma izni veya AB Mavi Kart ile iş değiştirmek ya da işini kaybetmek
Oturma izniniz işinize mi bağlı? Yabancılar dairesine (Ausländerbehörde) ne, ne zamana kadar bildirilir, değişiklik ne zaman izne bağlıdır, ne kadar iş aranabilir?
Son kontrol: 10 Kasım 2026
Önce: İzninizi okuyun
Çalışma amaçlı oturma izinlerinin çoğu belirli bir iş için verilir. Neleri yapabileceğiniz kartta ve ona ait ek sayfada (Zusatzblatt) yazar. Yeni bir sözleşme imzalamadan veya istifa etmeden önce bunu okuyun.
AB Mavi Kart ile işveren değiştirmek
- Mavi Kart ile çalışmanın ilk 12 ayında izne ihtiyacınız yoktur, ama her işveren değişikliğini yabancılar dairesine (Ausländerbehörde) bildirmeniz gerekir. Daire değişikliği 30 gün boyunca durdurabilir ve bu süre içinde reddedebilir.
- 12 aydan sonra izne ihtiyacınız yoktur ve değişikliği bildirmeniz gerekmez. Yeni iş yine de asgari maaş gibi Mavi Kart şartlarını karşılamalıdır: Daire bunları en geç uzatma sırasında kontrol eder.
Başka bir çalışma izniyle işveren değiştirmek
- İzninizde işvereniniz veya işiniz yazıyorsa, daire izin verene kadar başka bir işte çalışmak yasaktır. Önce değişiklik için başvurun ve yeni işe ancak izni aldığınızda başlayın.
- Çoğu zaman dairenin Federal İş Ajansı’ndan (Bundesagentur für Arbeit) onay istemesi gerekir. Almanya’da sosyal sigortalı olarak iki yıl yasal çalışmadan veya burada üç yıl kesintisiz yaşadıktan sonra buna artık gerek yoktur.
- O zaman bile izninizde yazan şey hâlâ geçerlidir. Daireler bunu farklı uygular: Kendi dairenizden kaydı değiştirmesini veya iş değiştirebileceğinizi yazılı olarak onaylamasını isteyin.
- İkinci bir iş veya ek olarak kendi hesabına çalışmak da izin gerektirir; izniniz buna zaten izin veriyorsa gerekmez.
İşinizi kaybederseniz veya istifa ederseniz
- İşin erken bittiğini öğrendikten sonra iki hafta içinde yabancılar dairesine bildirin. Bildirmezseniz 1.000 avroya kadar para cezası mümkündür.
- İş Ajansı’na (Agentur für Arbeit) iş arayan olarak kaydolun: iş bitmeden en az üç ay önce veya daha az zaman varsa bitiş tarihini öğrendikten sonra üç gün içinde. Geç kaydolmak bir haftalık işsizlik parasına mal olur.
- Daire izninizin süresini kısaltabilir, çünkü iznin nedeni ortadan kalkmıştır. 29 Temmuz 2026’dan beri yeni bir kural geçerli: İşin bittiğini bildirdiyseniz, yeni iş bulmanız için o günden itibaren en az altı ay kalmalıdır, ama bu süre izninizin zaten geçerli olduğu süreden uzun olamaz.
- Kendi primlerinizden gelen işsizlik parası (Arbeitslosengeld) ikamet statünüze zarar vermez. Grundsicherungsgeld (Haziran 2026’ya kadar adı Bürgergeld idi) farklıdır: Başvurmadan önce danışmanlık alın.
İnsanlar nerede takılıyor?
- Daire izin vermeden yeni işe başlamak.
- Mavi Kart alt sınırının altında kalan yeni bir maaş.
- İzin ve işsizlik parası için ne anlama geldiğini bilmeden bir karşılıklı fesih sözleşmesi (Aufhebungsvertrag) imzalamak.
- İşin bittiğini işverenin sizin yerinize bildirdiğini sanmak. İşverenin kendi bildirim yükümlülüğü vardır; sizinki devam eder.
Almanya’daki bir avukat nasıl yardımcı olur?
Bir avukat, siz imzalamadan önce izninizi ve yeni sözleşmeyi okuyabilir, değişiklik başvurusunu yapabilir, daireye bildirimi zamanında yazabilir ve daire izninizin süresini kısaltırsa veya değişikliği reddederse harekete geçebilir. İş hukuku avukatı bir işten çıkarmayı veya karşılıklı fesih sözleşmesini kontrol edebilir: İşten çıkarmaya karşı mahkemeye gitme süresi kısadır.
Sık sorulan sorular
Yeni işe hemen başlayabilir miyim?
Geçerli bir AB Mavi Kart ile evet. İlk 12 ayda değişikliği bildirmeniz gerekir ve daire onu 30 gün boyunca durdurabilir. İşvereninizin yazılı olduğu bir izinle ise ancak daire değişikliğe izin verdikten sonra.
İşimi kaybettikten sonra Almanya’da ne kadar kalabilirim?
İzniniz son iş gününde sona ermez. İşin bittiğini bildirdiyseniz, izin zaten daha erken bitmiyorsa, iş aramak için en az altı ay kalmalıdır. Daha fazla zamana ihtiyacınız olursa, iş arama için Fırsat Kartı (Chancenkarte) bir seçenek olabilir.
İşverenim benim yerime daireye bildirir mi?
İşverenin kendi süresiyle kendi bildirim yükümlülüğü vardır. Bu sizinkinin yerine geçmez: İki hafta içinde kendiniz bildirin.
Resmî bilgiler
Genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir. Kurallar değişir ve her durum farklıdır: Sizin durumunuzu bir avukat kontrol eder.